|
Çatı Kaplamaları
|
UZAY ÇATI TEKNİK ŞARTNAMESİ
1. SİSTEM TANIMI:
Geçimişten günümüze, mimarideki en önemli arayış, alabildiğince yüksek, kolonsuz ve açık alanlı yapılar yaratmaktır. Bu arayışın en önemli örneklerini, çağdaş teknolojiyi mimarinin hizmetine sunan ve basit bağlantı birimlerinden meydana gelen günümüzün üç boyutlu yapı sistemleri yani uzay kafesleri oluştururlar.
Büyük açıklıklı sistemler içinde yerini alan uzay kafesler, hafifliği, yüksek mukavemeti, estetik görünümü, her türlü yapıya kolaylıkla uygulanabilir olması, kısa sürede ve kolay montaj imkanı sağlaması gibi nedenlerle tercih edilmekte ve kullanımı tüm dünyada hızla artmaktadır. Ayrıca çağımızın endüstri görüntüsünü yansıtan uzay kafes sistemler, özgün ve özgür tasarımlara da olanak tanır.
Uzay kafes yapı sistemi, üst ve alt yatay boru elemanları ile düşey diagonal boru elemanların uçlarının sistemin alt ve üst yüzeylerinde yer alan küresel düğüm noktalarında kenetlenmesiyle meydana gelen kare, dikdörtgen, üçgen, altıgen, tabanlı piramidal formların tekrarlanmasıyla meydana gelen bir yapı sistemidir.
2 .HESAP ESASLARI:
Üç boyutlu uzay kafes sisteminin analizinde yüksek dereceden hiperstatik olması nedeni ile hiçbir basitleştirici kabul yapılmaksızın, statik hesaplar tamamen bilgisayar yardımı ile matris deplasman yöntemine dayanan bir program kullanılarak yapılır. Statik hesaplarda TS 648, TS 498' e bağlı kalınarak, zati ağırlık (uzay kafes sistem + aşık + kaplama), kar yükü, rüzgar yükü, servis yükü (aydınlatma, havalandırma, asma tavan, noktasal yüksel), ısısal genleşme-büzülme etkileri ve bunların en kritik 9 kombinasyonu gözönüne alınarak toplam yük tayini yapılır. Hesap çıktılarında, x,y ve z yönündeki deplasmanlar, mesnet reksiyonları, seçilen boru kesitleri, çubuklara gelen kuvvetler ve oluşan gerilmeler görülebilir. Hesaplara uygun olarak genel proje, iamalat resimleri, montaj planları, aşık planı, mesnetleme ve ankraj detayları tamamen bilgisayar destekli olarak hazırlanır.
3. SİSTEM ELEMANLARI:
_A. BORULAR:
Uzay kafes sisteminde, BORUSAN tarafından üretilen basınca dayanıklı, siyah su boruları kullanılmaktadır. Bunlar 17100 normuna uygun, St 33-2 ve St 37-2 kaliteli çelik bantlardan yüksek frekans kaynağı (ERW) ile boyuna kaynaklı olarak, boru üretim standartlarına (TS 301/3, DIN 2440, TS 1997, TS 416, BS 1387, ISO 65, ASTM A-53) uygun olarak üretilmektedir. Yapılan statik hesaplar sonucunda kullanılacak olan boru elemanlarının çapları belirlenir.
DIN 17100' e göre;
Çeliğin Cinsi |
Çekme Gerilmesi |
Akma Gerilmesi |
St 33-2 |
33...50kg/mm2 |
18kg/mm2 |
St 37-2 |
37...45kg/mm2 |
24kg/mm2 |
_B. ADAPTÖRLER:
Çubuk elemanların yüklerini kürelere aktarmak üzere, Ç1040, Ç1060 malzemeden taş kaldırarak imal edilen adaptörler, yatay adaptör ve düşey diagonal adaptör adı altında iki grupta toplanmaktadır. Civata için diş açılmış olan adaptörlerin boruya kaynatılması, DIN18800 ve DIN18808 normlarına uygun olarak otomatik gazaltı kaynak makinasında el değmeden yapılmaktadır.
_C. KÜRELER:
Uzay kafes yapı sisteminin düğüm noktalarını teşkil eden küreler, yüklerin aktarıldığı
noktalardır. Gerektiği yerde sfero döküm teknigi ile DIN 17007 normuna uygun olarak
GGG40 kalitesinde üretilir. Gerektiği yerlerde projesine uygun olarak, içi boş çelik dövme
tekniği ile küresel şekle dönüştürülür. Çelik kalitesi 1020, 1030 SAE J 403 kalitesinde malzemeden sıcak dövme olarak imal edilir.
_D. CİVATALAR:
Küreler ile boru elemanlarının birleşiminde kullanılan, DIN267' ye uygun civatalar, aktardığı yüke göre değişik çaplarda ve kalitede olabilir.Boru uçlarına kaynatılmış olan konik adaptörlere takılan civatanın kafası kürenin içinde kalır. Bunlar, statik hesaplara bağlı olarak, 8.8, 10.9, 12.9 kalitesinde, DIN933 (ISO4017) normlarına uygun tam paso altıköşe ve DIN912 normuna uygun tam paso imbus civatalardır.
Civata Kalitesi |
8.8 |
10.9 |
%0.2 kalıcı uzamaya karşılık gelen akma gerilmesi |
64kg/m2 |
90kg/m2 |
Çekme dayanımı |
80kg/m2 |
100kg/m2 |
Minimum nihai bozulma % |
12 |
9 |
_E. AŞIKLAR:
Aşıklar: Yapılacak kaplama için yeterli bir yüzey oluşturmak ve gerekli çatı meyilini sağlamak amacıyla gelen yüklere ve aşık arası mesafesine bağlı olarak seçilen ebatlarda, DIN17100 normuna uygun olarak, kaliteli çelik bantlardan boynuna kaynaklı olarak üretilmiş olan kutu profiller kullanılır. Aşıklar, aşık elemanları yardımıyla uzay çatıya monte edilirler.
Aşık Elemanlar: Aşıkları döşemek ve çatı meyilini oluşturmak amacıyla kullanılırlar. Üst başlık kürelerine civatalar yardımıyla bağlanırlar. Bir ucunda adaptör, bir ucunda ise 2mm saçtan kıvrılmış aşık U' su bulunanborudan oluşur. Düz kesitli çatılarda, aşık elemanların boyları eğime bağlı olarak değişirken kırma ve tonoz kesitli çatılarda tek tiptir.
4. BOYA VE KOROZYONA KARŞI KORUMA:
_A. BORULAR, KÜRELER VE AŞIKLAR:
Boru elemanlar (uçlarına adaptör kaynatılmış vaziyette), küreler ve aşıklar fosfat banyosunda yağ ve pas temizliği yapıldıktan sonra, istenilen renkte (RAL kataloğuna uyguın olarak) özel elektrostatik ekipman aracılığı ile epoxi-polyester ya da polyester esaslı elektrostatik toz boya tekdüze olarak püskürtülür ve 200 derecede fırınlanır.
_B. CİVATALAR:
Bu malzemeler yüzey temizliği yapıldıktan sonra, elektrogalvaniz sistemi ile galvaniz kaplanır.
5. NAKLİYE:
İmalatı tamamlanmış tüm elemanlar, taşıyıcı paletlere yerleştirilerek montaj sahasına sevk edilir. Böylece yükleme-boşaltma esnasında boyaların çizilmesi, zedelenmesi önlenmiş olur.
6. MONTAJ:
Uzay kafes sisteminin montajı; yerde, havada ya da kısmi yerde-kısmi havada yöntemleri ile yapılır. Çalışılacak olan yüksekliğin fazla olduğu yerlerde çalışma güvenliğini sağlamak ve montaj süresini kısaltmak amacı ile kurulacak uzay çatı, yerde tamamlandıktan sonra vinçler yardımı ile tasarım yüksekliğine kaldırılıp tespit edilir.
|
|
